Beleid - Wetgeving

Aanpassing Lejeune.

‘Nieuwe wet-Lejeune is echte waanzin’

Advocaat Johan Platteau verwijt regering populisme.

‘De verstrengde wet-Lejeune is waanzin. Als morgen een veroordeelde naar Europa stapt, dan mag de regering die wet in de prullenmand gooien’. Dat zegt assisenpleiter Johan Platteau. ‘Het parket kan voortaan in zijn eentje weigeren om de vervroegde vrijlating op te starten. Dat kan gewoon niet’.

‘Dit is geen doordachte wet, maar een wet om te scoren bij de bevolking. We hadden al veel domme wetten, maar dit is echt triestig. Dat komt ervan als je aan steekvlampolitiek doet: telkens er zich een incident voordoet, wordt de wet gewijzigd.’

Advocaat Johan Platteau heeft geen goed woord over voor het jongste werkstuk van minister Annemie Turtelboom (Open VLD). Vooral de bepaling dat zowel het parket als de gevangenisdirectie akkoord moet gaan om de procedure voor vervroegde vrijlating op te starten, is volgens Platteau een voorbeeld van kromspraak. ‘Het komt erop neer dat het parket die procedure telkens weer kan tegenhouden. Waardoor gevangenen hun straf tot de laatste dag uitzitten. Desnoods levenslang. Zonder dat een strafuitvoeringsrechtbank daarover oordeelt. Het kan niet dat één partij heel de procedure kan blokkeren. Europa zal dat nooit aanvaarden. Dat wijst bovendien op wantrouwen tegenover de uitvoeringsrechtbanken’.

‘Ook al was de wetswijziging al langer gepland, het is duidelijk dat de regering telkens weer meedobbert op de golven van de publieke opinie’, zegt Platteau. ‘Dat gaat er bij mij niet in. Vroeger was er nauwelijks aandacht voor de slachtoffers, maar nu evolueren we naar een teveel aan rechten voor de burgerlijke partijen’.

Wraak of rechtspraak

Ook zijn collega Jef Vermassen ziet daar een gevaar in. ‘Ik ben de eerste om te zeggen at we teveel aandacht moeten hebben voor het lijden van de slachtoffers. Maar we moeten ook opletten dat we van de slachtoffers geen rechters maken. Want dan dreigt de balans in een foute richting door te slaan: die van de wraak, in plaats van de rechtspraak’, zegt Vermassen.

‘Ik begrijp goed dat de slachtoffers en de publieke opinie strenge straffen willen die onverkort uitgevoerd worden. Mijn kind ligt onder de grond en dat komt na een derde van de straf niet naar boven, redeneren zij. Voor psychopaten zoals Dutroux en Janssen kan ik dar inkomen. Die zullen nooit veranderen.’

‘Maar voor de meeste daders is het goed dat er een wet-Lejeune blijft. Omdat een mens ten goede kan veranderen en omdat je een veroordeelde een lichtpunt moet geven. Ik pleit er daarom voor om de slachtoffers inzage te geven in het gevangenisdossier. Dan zullen ze misschien begrijpen waarom de strafuitvoeringsrechtbanken sommige daders vrijlaten en anderen niet.’

Volgens Vermassen en Platteau zal de nieuwe wet zich meteen laten voelen in de pleidooien voor de assisenhoven. ‘Dertig jaar of minder, dat wordt de nieuwe hamvraag’, zegt Vermassen. ‘Wie 30 jaar krijgt, zit minstens 15 jaar vast, wie 29 jaar krijgt, kan al na 10 jaar vrijkomen’. Of een verschil van 1 jaar in de praktijk plots 5 jaar wordt.

‘Normaal heeft een assisenvoorzitter een corrigerende functie. Als de jury een te zware hamer hanteert, dan kan hij op een evenwichtiger straf aansturen. Maar je hebt strenge en milde rechters: het verschil tussen die 2 zal door de wetswijziging nog sterker worden. Wie het ongeluk heeft op strenge rechters te botsen, heeft nu dubbele pech: zijn straf ligt niet alleen hoger, hij moet er ook de helft van uitzitten.’